خانه

*کلیسای نوتردام

 رضا فرمند

 
نوتردام:

سنگ و ایمان و هیچ.

هیچ و ایمان و سنگ.

نوتردام، زمان سیاه است!

آرامگاه‌ِ خداست!

نوتردام، هیچ نیست! هیچ!

مگر ساعتی که سده‌ها را نشان می‌دهد.

بادا! بادا! که زنان، در این ساعِت سنگی،

به وقتِ تن‌اشان نگاه نکنند!

***

حضرت مسیح، مریم مقدس

روز رستاخیز،

پردیس، دوزخ، فرشته...

خدا دیگر نمی‌سراید!

و انسان هم دیگر از سرودن خدا خسته است!

*

در نوتردام

ایمان را منبت‌کای کرده‌اند و با تندیس‌ها آراسته‌اند؛

و جهانگردان گویی که در یکی از سالن‌های لوور می‌گردند.

*

پنجره‌های بزرگ و گلگون نوتردام

با  افسانه‌های مقدس‌اش بسته است؛

و گردشگران، نقاشیهای شیشه‌‌ای‌اش

چون دو تابلوی بزرگِ باستانی نگاه می‌کنند.

*

کشیشی سیاهپوست، در غرفه‌ی اقرار

با گوشهای بیکار‌اش، تنها نشسته‌است؛

و گردشگردان را که پشتاپشت

درون کلیسا می چرخند با شگفتی نگاه می کند.

*

دو سد سال پیش، ناپلئون در حضور پاپ

نوتردام را چون شِنلی مقدس پوشید.

*

نوتردام، اکنون، مدرن شده است!

دعاها و یادبودهایش را ماشین های اتوماتیک می فروشند.

و به زنانی که در ناف‌ها و پاها و سرسینه‌ها

 برهنگی‌اشان را می پوشند کاری ندارد.

از هم بالاتر، دیگر اجازه نمی دهد که کسی را

در برابرش بسوزانند، یا به دار کشند.

*

در نوتردام

چشم نمی تواند خوب نفس بکشد

و زودازود به روشنایی بیرون نگاه می‌کند.

پاریس ۲۱ ژوئیه ۲۰۰۴

----------------------------------

* Notre-Dame

(۱۱۶۳-۱۲۵۰)

نوتردام، پُرآوازه ترین کلیسای پاریس، شاهکار معماری گوتیک به شمار می رود. نخستین سنگ ‌بنایش در سال ۱۱۶۳گذاشته شد و کار ساختمان‌اش تا سال ۱۲۵۰ و به عبارتی تا سال ۱۳۰۰ ادامه داشته است. نوتردام ۱۳۰ متر درازا، ۴۸ متر پهنا و ۳۵ متر بلندا دارد. ساختن هر بخش از کلیسا چند دهه طول کشیده است.  نوتردام به یک اثر هنری بزرگ می ماند. وبخش‌های بزرگی از ساختمان آن با تندیس‌ها و منبت‌کاری‌ها، و کنده‌کاری‌ها که همه، مایه‌ی دینی دارند آراسته شده است. درِ میانی نَمای نوتردام، برای نمونه، روز رستاخیز را نشان می‌دهد که چگونه مرده‌ها، زنده شده و آماده‌ی داوری می‌شوند.

نوتردام، طی سده‌ها، شاهد آئین‌های تاریخی فراوانی بوده است، از جمله ازدواج و تاجگذاری بسیاری از پادشاهان فرانسه. هنگام انقلاب بزرگ فرانسه، شورشیان خشمگین پاریسی کلیسا را به انباری تبدیل کردند و آسیب‌هایی به آن رساندند: بخشی از پیکره‌های گالری شاهان را، برای نمونه، شکستند. نوتردام در سال ۱۸۴۵ دوباره بازسازی شد.